Francaise
English
فارسي
جستجو
اطلاعات تماس
نقشه سايت
صفحه اصلي

Skip Navigation Links

تغییرات فیبرو کیستیک:

تغییرات فیبروکیستیک شایعترین علتی است که باعث مراجعه بیماران به کلینیک­های بیماری­های پستان می­شود. این بیماری طیف گسترده­ای از تغییرات را سبب می شود. در حالیکه در اغلب موارد این حالت قسمتی از تغییرات طبیعی پستان­هاست که متناسب با سن بیمار ایجاد شده، ولی در موارد نادری می­تواند علایمی مانند بیماری­های جدی­تر پستان را، (مانند سرطان پستان) تقلید کند و باعث بروز مشکلاتی در تشخیص دقیق بیماری شود.

 

تغییرات فیبرو کیستیک چیست؟

     از مشخصات پستان­های فیبرو کیستیک (Fibrocystic breast) وجود توده­های ریز در لمس پستان (ندولاریتی nodularity ) و احساس درد و ناراحتی در یک یا هر دو پستان است که می­تواند به طور ثابت و یا دوره ای باشد. این مشخصات به اندازه­ای در خانم­ها شایع است که در بسیاری از منابع پزشکی نام "بیماری" به آن نمی­دهند و آن را با نام "تغییرات" فیبرو­کیستیک می­شناسند.

                                                                                                          

تغییرات فیبروکیستیک خوش خیم هستند و نه در هنگام تشخیص سرطانی­اند و نه زمینه را برای ایجاد سرطان پستان ایجاد می­کنند. همان طور که گفته شد این شرایط بسیار شایع است و تقریبا در حدود 60% از خانم ها در طول عمر (با شدت­های متفاوت) دیده می­شود. اگرچه سن شایع آن بین 30 تا 50 سال است، به ندرت در سال های بعد از یائسگی هم ادامه دار می­یابد.

 

علائم تغییرات فیبرو کیستیک چیست؟

از مشخصات این شرایط احساس ناصافی و حالتی دانه دانه مانند در لمس پستان است. این حالت در اصطلاح پزشکی ندولاریتی  گفته می شود. این بافت­های ندولار می تواند در تمام مناطق پستان وجود داشته باشد ولی غالبا تراکم آن در قسمت بالا و به سمت خارج پستان (یعنی نزدیک زیر بغل و یا دم پستان Breast tail) بیشتر است.

 از مشخصات دیگر این تغییرات خوش خیم، وجود درد است. شدت درد در افراد مختلف متفاوت است به عبارتی این درد می تواند از احساس ناراحتی در لمس پستان، تا دردی که در فعالیت روزمره­ی فرد اشکال ایجاد می­کند، متفاوت باشد. زمان این دردها در افراد مختلف متفاوت است در برخی از افراد این درد در نزدیکی شروع عادت ماهیانه آغاز می­شود و با شروع آن رو به کاهش می گذراد. اما در برخی دیگر درد پستان به صورت ثابت و دائمی در تمام طول ماه وجود دارد و ممکن است در حوالی شروع عادت ماهیانه تشدید یابد.

یکی دیگر از علائم این شرایط خوش­خیم، وجود ترشحات از نوک پستان است. این ترشحات معمولا در هنگام معاینه پستان­ها از نوک سینه خارج می­شوند. رنگ این ترشحات می­توانند زرد، سبز، خاکستری، و یا قهوه­ای باشند. وجود این ترشحات معمولا باعث نگرانی زیاد بیماران می­شود. ولی باید دانست این حالت معمولا نگران کننده نیست و با کم شدن تغییرات فیبروکیستیک، این ترشحات نیز کم شده و از بین خواهند رفت.  

.

 

چه چیزی باعث ایجاد پستان های فیبروکیستیک می شود؟

هنوز علت مشخصی برای ایجاد تغییرات فیبروکیستیک شناخته نشده است. چیزی که واضح است این است که این تغییرات تحت تاثیر نوسانات هورمونی، که به طور طبیعی در بدن یک زن در طول یک ماه یا یک سیکل قاعدگی رخ می دهد، ایجاد می شود.

پستان به طور عمده از دو نوع بافت تشکیل شده است:

1. سلول های شیر­ساز (لوبول ها) که شیر را تولید می کنند و مجاری شیری (داکت ها) که وظیفه­ی  انتقال شیر را دارند.

2. بافت چربی که اطراف سلول­های شیر­ساز را گرفته و نقش محافظتی را بر عهده دارند. از طرفی شکل ظاهری پستان هم به طور عمده توسط این بافت چربی حفظ می­شود.

در تغییرات فیبروکیستیک بافتی که تحت تاثیر قرار می­گیرد، بافت شیر­ساز است. همان گونه که قبلا نیز مورد اشاره قرار گرفت این وضعیت به طور عمده تحت تاثیر نوسانات هورمونی در بدن ایجاد می­شود. مهمترین این هورمون­ها استروژن و پروژسترون است که از تخمدان­ها ترشح می­شوند. هورمون­های دیگری نظیر پرولاکتین، هورمون رشد، انسولین، و هورمون مترشحه از غده­ی تیروئید هم روی پستان اثر دارد.

این هورمون­ها به طور عمده بر روی بافت شیر­ساز اثر می­کنند و آن­ها را تحریک تولید شیر می­کنند و از طرفی باعث گشاد شدن رگ­های خونی اطراف این بافت شیر­ساز می­شوند. این تحریکات باعث ایجاد حس پری در پستان و احتباس مایع در آن می­شود. با کاهش سطح این هورمون­ها ، اثر تحریکی از روی بافت شیرساز برداشته می­شود و سلول­های تکثیر شده شروع به ریزش می­کنند. تجمع این مواد و اثر التهابی که ایجاد می­کنند باعث ایجاد ترشحاتی می شود که گاهی از نوک پستان خارج می­شود. میزان این مواد و اثر التهابی آنها نه تنها از یک فرد تا فرد دیگر متفاوت است ، بلکه در قسمت های مختلف پستان هم متفاوت است. به همین دلیل است که شدت علائم نه تنها در افراد مختلف، بلکه در دو پستان و حتی قسمت های مختلف یک پستان متفاوت است.

 

راه های تشخیص فیبروکیستیک چیست؟

افراد دارای تغییرات فیبروکیستیک بیشتر با  شکایت­های زیر به پزشک مراجعه می کنند:

1. احساس درد و ناراحتی در پستان به صورت دوره­ای یا ثابت

2. لمس توده­های ریز در هنگام معاینه­ی پستان توسط خود فرد

◄ اولین اقدام جراح، معاینه است . بهترین زمان برای انجام معاینه روز 7 تا 10 بعد از شروع عادت ماهیانه است. در این معاینه هر دو پستان و زیر بغل­ها بررسی می­شوند تا اطمینان حاصل شود ضایعه­ی مشکوکی از نظر سرطانی بودن وجود ندارد.

در اکثر موارد در کنار معاینه­، یک بررسی رادیولوژیک هم در خواست می شود:

◄ مامو گرافی: در خانم­های با سن بالاتر (بالاتر از 35 سال) ارزش تشخیص دارد. چرا که تا قبل از این سن، پستان­ها بسیار متراکم هستند و دقت بررسی­های ماموگرافی پایین می­آید.

◄ سونوگرافی:  در سنین کم­تر از 35 سال کاربرد دارد و توانایی افتراق توده­های کیستی از توده­های توپر یا solid را دارد .

◄ در بعضی موارد لازم است از این نواحی ندولار (حاوی کیست های ریز) جهت حصول اطمینان بیشتر، نمونه­برداری صورت گیرد.

 

چرا تشخیص FCC مهم است؟

همان طور که گفته شد تغییرات فیبروکیستیک تغییرات خوش­خیم پستانی هستند و سرطانی نبوده و زمینه ساز ابتلا به سرطان هم نمی­شوند. شیوع این تغییرات در خانم­ها بسیار بالا است. نکته حائز اهمیت این است که تشخیص زود هنگام سرطان پستان در بانوانی که سینه­های آنها  دچار تغییرات فیبروکیستیک است با مشکلات فراوانی روبروست. این موضوع به این علت است که بعضی از علائم این دو بیماری در این دو وضعیت  مشترک است. به همین دلیل توصیه می شود خانم­هایی که سینه­های فیبروکیستیک دارند به صورت دوره­ای و مرتب تحت معاینه­ی بالینی توسط جراح (با تجربه در حیطه­ی بیماری­های پستان) و بررسی­های رادیولوژیک مناسب قرار گیرند.

 

درمان تغییرات فیبروکیستیک چیست؟

اگر چه درمان پستان های فیبروکیستیک بنابر شرایط افراد مختلف، متفاوت است ولی به طور کلی در درمان تغییرات فیبروکیستیک به دو موضوع توجه ویژه می­شود.

1. کنترل درد

2. تصحیح اختلات هورمونی

 

 

 

کنترل درد:

شدت درد و همچنین طول دوره­ای که درد وجود دارد در افراد مختلف متفاوت است. به عنوان مثال در شرایطی که تنها احساس پری و سنگینی و درد خفیف در پستان به ویژه  در نزدیکی شروع عادت ماهیانه وجود دارد، درمان متفاوتی از شرایطی دارد که در آن  درد به حدی شدید است که با فعالیت های روزمره منافات دارد و یا درد  تقریبا در تمام طول ماه حس می شود.  بر اساس این تفاوت­ها، نوع درمان هم متفاوت خواهد بود. موارد زیر در کنترل درد این بیماران مفید است

* استفاده از کرست­هایی که حمایت مناسبی از پستان داشته باشند( مانند کرست های ورزشی) و پوشیدن این نوع لباس حتی در طول شب می تواند در کاهش درد موثر باشد.

* استفاده از مسکن­ها شامل استومینوفن و یا داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAID) مانند ژلوفن و ناپروکسن به صورت دوره ای (مثلا از 6 روز قبل از شروع عادت ماهیانه تا 3 روز بعد از شروع آن) در بسیاری از خانم­ها مفید است.

* مصرف ویتامین­ها مانند ویتامین C، A ،B6 و به ویژه ویتامین E می­تواند در بسیاری از خانم­ها با کاهش درد ناشی از پستان­های فیبروکیستیک همراه می­باشد. نکته­ی مهم اینجاست که این داروها اگر­چه نام ویتامین دارند اما مصرف بی رویه­ی آن برای بدن مضر است. به عنوان مثال : دوز مصرفی ویتامین E400 میلی گرم (برای طولانی مدت) تنها 2 بار در هفته است . از طرفی مصرف بی­رویه­ی این ویتامین­ها در دوران بارداری ممنوع است. بنابراین این نوع درمان در خانم های باردار یا خانم­هایی که قصد بارداری دارند باید با احتیاط و زیر نظر پزشک معالج انجام شود.

* گروه دیگری از ترکیبات دارویی با پایه­ی گیاهی وجود دارد که در کنترل درد پستان­های فیبروکیستیک موثر است. معروف ترین آنها قرص­های برگرفته از روغن گل مغربی یاPrimrose evening oil  است. این ترکیب که حاوی برخی از اسیدهای چرب است در کنترل درد می­تواند موثر باشد. این دارو ها نیز در دوران بارداری و شیر دهی نباید مصرف شوند.

 

تنظیم هورمونی:

▪ یکی از مواردی که در  ایجاد تغییرات فیبروکیستیک در پستان می تواند موثر باشد، اختلالات ناشی از اثر هورمون­های مختلف (از جمله استروژن و پروژسترون تولید شده از تخمدان) بر روی سلول­های شیر­ساز پستان است. در برخی از افراد دارای این شرایط، نامنظمی در سیکل­های ماهیانه هم وجود دارد. در این افراد اصلاح این نامنظمی که در واقع اصلاح سطح هورمون­های خونی است می­تواند به بهبود شرایط فیبروکیستیک منجر شود. مصرف این داروها به هیچ عنوان نباید سرخود باشد چرا که این داروها خــــود می توانند باعث بدتر شدن شرایط فیبروکیستیک بشوند.

▪ سایر اختلالات هورمونی (اندوکراینی) مانند دیابت یا مشکلات تیروئید هم می تواند  همراه با وجود تغییرات فیبروکیستیک باشند. در این موارد با اصلاح این مشکلات هورمونی، علائم پستان­ها هم ممکن است رفع  شوند.

▪ برخی مطالعات مصرف داروهای ضد استروژنی( تاموکسیفن) و ضد آندروژنیک (دانازول) را در درمان وضعیت فیبروکیستیک  مطرح کرده­اند. با توجه به عوارض جانبی این داروها، مصرف آن­ها به عنوان خط آخر درمان در خانم­ هایی با دردهای دائمی و شدت زیاد مطرح می شود. باید توجه داشت که هیچیک از این دارو ها را نمی توان سر خود و یا به مدت طولانی مصرف نمود زیرا عوارض این دارو ها در دراز مدت از تحمل فیبروکیستیک به مراتب بد تر است.

 

توصیه­هایی که در بهبود علائم بیماری فیبروکیستیک موثر است:

برای کاهش درد و علائم پستان­های فیبروکیستیک توصیه­هایی وجود دارد:

- انجام منظم ورزش (به ویژه ورزش­های هوازی مانند پیاده­روی، شنا)

- داشتن رژیم غذایی کم چرب

- داشتن رژیم غذایی کم کافئین (کافئین در قهوه، چای، شکلات به میزان زیاد وجود دارد.)

- مصرف گوشت ماهی حداقل 2 بار در هفته

- استفاده از کرست­های ورزشی که به طور کامل اطراف پستان­ها را می گیرد.

- استفاده از دوش یا کمپرس گرم روی پستان­ها

 

 


 

تغییرات فیبروکیستیک در یک نگاه:

کلیات:

▬ شایع­ترین دلیل مراجعه به درمانگاه­های بیماری­های پستان

▬ در حدود 60% خانم­ها در طول عمر دیده می­شود

▬ سن شایع:30 تا 50 سالگی

علایم:

                   * احساس ناصافی و دانه دانه در لمس پستان

                   *درد پستان

                            - به صورت دوره ای که در نزدیکی شروع عادت ماهیانه زیاد است

                           - به صورت ثابت در طول یک ماه وجود دارد

               *ترشحات پستان

علت: اثر هورمون­های مختلف به ویژه استروژن و پروژسترون

راه­های تشخیص:

                              معاینه توسط جراح

                             ماموگرافی در سن بالاتر از 35 سال

                              سونوگرافی

درمان:

           کنترل درد

پوشیدن کرست­های ورزشی

استفاده از ویتامین­ها

استفاده از ترکیبات گیاهی

استفاده از مسکن­های ساده

تنطیم سطح هورمون­ها

 

اطلاعات تماس

تهران، خیابان ولی عصر،خیابان شهید عباسپور، بالاتر از بیمارستان دی، میدان توانیر، پلاک 3، ساختمان پزشکی طلا، واحد 42

تلفن: 88663937 -021

نقشه در Google Map


آخرین اخبار
1 2 3

© 1387 - وب سايت دکتر احمد کاوياني

Rayanpajouh Co.